Dù bạn dùng cáp quang Viettel, FPT hay VNPT, tình trạng chơi game bị lag hay rớt mạng vào buổi tối thường nằm ở một trong ba chỗ: Wi-Fi và modem trong nhà, đoạn đường truyền từ khu bạn ở đến hệ thống của nhà mạng, và tuyến đi tới máy chủ game, nhất là khi máy chủ đặt ở nước ngoài.
Nếu gọi tổng đài chỉ nói 'mạng lag quá', bạn thường sẽ được hướng dẫn khởi động lại modem rồi thôi, vì phía nhà mạng cũng không biết đoạn nào có vấn đề. Vì vậy bài này bắt đầu từ việc đo đạc chứ không dựa vào cảm giác.
Bạn sẽ loại trừ nguyên nhân trong nhà bằng bốn bước trong bảng, điền mẫu ghi chép, rồi báo hỏng đúng kênh của nhà mạng. Việc chỉnh cài đặt giảm ping trong từng game chỉ nên làm sau khi đã biết lỗi không nằm ở đường truyền, như vậy sẽ đỡ tốn thời gian hơn nhiều.
Bốn bước kiểm tra lỗi có phải do nhà mạng
| Bước kiểm tra | Cách làm | Dấu hiệu nghi do nhà mạng |
|---|---|---|
| So sánh khung giờ | Chơi cùng một game, cùng máy chủ vào buổi chiều và trong khoảng 21 giờ đến 23 giờ, mỗi lần ít nhất 10 phút và xem ping. Trong Liên Minh Huyền Thoại, nhấn Ctrl+F để hiện ping; trong VALORANT, bật thời gian phản hồi mạng và mất gói trong mục thống kê của phần cài đặt video. | Chỉ buổi tối ping mới tăng mạnh hoặc xuất hiện mất gói, và lặp lại đúng khung giờ đó nhiều ngày liền. |
| Cắm dây mạng | Tắt Wi-Fi, cắm dây LAN từ máy tính vào modem rồi kiểm tra lại đúng khung giờ đó. Khởi động lại modem và thử thêm một lần nữa. | Cắm dây và khởi động lại modem vẫn lag như cũ, nghĩa là lỗi không nằm ở sóng Wi-Fi. |
| So sánh thiết bị khác | Lúc đang lag, kiểm tra điện thoại đã tắt dữ liệu di động, máy tính khác hoặc TV dùng chung mạng. | Mọi thiết bị trong nhà cùng chậm hoặc rớt mạng cùng một lúc. |
| So sánh máy chủ khác | Thử game khác hoặc máy chủ khu vực khác, đồng thời chạy lệnh ping -t trong Command Prompt tới một trang web bạn hay dùng. | Dù kết nối tới đâu, ping cũng tăng vọt cùng lúc. Nếu chỉ một game bị lag, nhiều khả năng lỗi nằm ở máy chủ hoặc tuyến của game đó. |
| Tổng hợp kết quả | Ghi kết quả bốn bước vào mẫu ghi chép bên dưới theo ngày và giờ. | Cả bốn bước đều xấu đi vào cùng khung giờ thì đủ cơ sở để báo hỏng với nhà mạng. |
Vì sao ping cao và lag vào buổi tối: trong nhà, đường truyền nhà mạng hay tuyến ra nước ngoài
Lý do phổ biến nhất khiến mạng lag buổi tối là nhiều người dùng cùng lúc. Trong nhà, khi có người xem video chất lượng cao hoặc tải lên tệp lớn, hàng đợi của modem bị đầy và gói tin của game phải xếp hàng chờ. Wi-Fi cũng dễ bị nhiễu bởi sóng của các nhà xung quanh, càng tối càng chập chờn.
Trường hợp này sẽ lộ ra ở bước 2 và bước 3 trong bảng: nếu cắm dây vẫn ổn mà chỉ Wi-Fi lag, hãy đổi vị trí đặt modem và kênh Wi-Fi trước. Ở chung cư hay khu đông dân, giờ cao điểm buổi tối có thể khiến đường truyền khu vực chậm hơn.
Riêng khi chơi trên máy chủ đặt ở nước ngoài, dữ liệu phải đi qua các tuyến quốc tế như cáp quang biển, nên khi tuyến này gặp sự cố hoặc quá tải, ping có thể tăng dù mạng trong nước vẫn bình thường. Nếu chỉ một game bị lag còn máy chủ khác vẫn ổn, hãy xem lại cài đặt trong game như cách giảm ping Liên Minh Huyền Thoại hoặc cách kiểm tra ping và mất gói trong Overwatch.
Hướng dẫn mạng VALORANT của Riot cũng cho biết hầu hết kết nối có dây phải gần như không mất gói, vì vậy nếu cắm dây mà vẫn mất gói thường xuyên thì đó là chi tiết rất đáng ghi lại.
Cách báo hỏng cho nhà mạng và những gì cần chuẩn bị
- 1Ghi lại kết quả đo ba lầnVào khung giờ hay lag, mở Command Prompt, chạy ping -t tới một trang web quen thuộc trong vài phút rồi chạy tracert để xem tuyến đường. Trong kết quả tracert, hãy tìm chặng đầu tiên mà số ms tăng mạnh rồi giữ ở mức cao đến tận dòng cuối. Chặng đó nằm ngay sau modem nhà bạn hay ở xa hơn là manh mối quan trọng khi báo hỏng. Lặp lại thêm hai lần vào cùng khung giờ ở ngày khác.
- 2Loại trừ nguyên nhân trong nhàTắt nguồn modem rồi bật lại, thay dây LAN khác và đo lại bằng kết nối dây. Làm bước này trước sẽ giúp nhân viên hỗ trợ không phải hướng dẫn lại từ đầu và chuyển ngay sang bước kiểm tra tiếp theo.
- 3Báo hỏng đúng kênh của nhà mạngViettel có tổng đài 18008119 (miễn phí) để hỗ trợ khi mạng gặp sự cố. Khách hàng FPT có thể tạo yêu cầu hỗ trợ ngay trong ứng dụng Hi FPT. VNPT có ứng dụng My VNPT: vào Hỗ trợ, chọn Home Internet, đánh dấu Báo lỗi đường truyền rồi gửi yêu cầu. Chuẩn bị sẵn tên đăng ký, số điện thoại và địa chỉ lắp đặt.
- 4Nói cụ thể bằng số liệu đã ghiThay vì nói 'mạng lag quá', hãy nói cụ thể: 'Mỗi tối sau 21 giờ, cắm dây vẫn mất gói, tracert cho thấy độ trễ tăng từ chặng thứ 3'. Nếu có video lúc bị lag, hãy hỏi xem có thể gửi bằng liên kết không.
- 5Kiểm tra lại sau khi kỹ thuật viên xử lýNhà mạng có thể kiểm tra đường truyền từ xa hoặc cử kỹ thuật viên đến nhà. Khi kỹ thuật viên đến, cho họ xem video và ghi chép, sau đó đo lại đúng khung giờ cũ để chắc chắn đã cải thiện.
- 6Vẫn lag thì cân nhắc đổi đường truyềnNếu sau khi sửa mà tình trạng cũ vẫn quay lại vào cùng khung giờ, đây là lúc xem lại loại đường truyền và gói tốc độ. Các tiêu chí chọn được tổng hợp trong cách chọn mạng để chơi game.
Mẫu ghi chép cần điền trước khi báo hỏng
- Ngày và giờ: thời điểm bắt đầu và kết thúc lag hoặc rớt mạng (ví dụ 28/10, 21:40 đến 22:10)
- Game và máy chủ: tên game, khu vực máy chủ, chế độ đang chơi
- Ping và mất gói: ping lúc bình thường, lúc tăng vọt và tỉ lệ mất gói (từ thông số trong game hoặc ping -t)
- Kết nối: dùng dây hay Wi-Fi, đã khởi động lại modem chưa
- So sánh: thiết bị khác và máy chủ khác có bị giống vậy không, chặng tracert nơi độ trễ bắt đầu tăng
- Bằng chứng: tệp hoặc liên kết video trận đấu và cửa sổ đo mạng lúc đó
Ghi lại khoảnh khắc rớt mạng làm bằng chứng video
Lag qua rồi thì rất khó giải thích. DOR là ứng dụng Windows miễn phí: khi bạn mở game được hỗ trợ như Liên Minh Huyền Thoại hay VALORANT, DOR tự nhận diện và ghi hình toàn bộ trận, mọi bản ghi được gom trong mục Clip của tôi của ứng dụng.
Kể cả trận rớt mạng khi bạn chưa kịp bấm gì, bạn vẫn xem lại được cảnh ngay trước lúc mất kết nối, và nếu bật hiển thị ping trong game hoặc thống kê mạng của VALORANT thì các con số đó cũng được ghi cùng hình ảnh.
Với những thứ ngoài game như trang đo tốc độ hay cửa sổ Command Prompt chạy ping và tracert, hãy dùng tính năng ghi màn hình (phím mặc định F7). Cắt đúng đoạn cần thiết trong ứng dụng rồi gửi bằng liên kết dor.gg, nhân viên hỗ trợ hay bạn chơi cùng có thể mở xem ngay trên trình duyệt điện thoại.
Các cảnh của nhiều ngày có thể ghép thành một video trong DOR Studio và thêm chữ ghi ngày giờ để đưa kỹ thuật viên xem. Nếu bạn hay chơi Liên Minh Huyền Thoại, trang ghi hình tự động Liên Minh Huyền Thoại còn cho biết cách các pha hạ gục và multikill được lưu thành clip tự động riêng.
